جمعه 1396/8/26 - 3 : 23
مشخصات امام جمعه
رضا مصباح
رضا مصباح
فامنين
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1396/4/23
پیامدهای جنگ احد

پیامدهای جنگ احد

در این جنگ حدود هفتاد تن از اصحاب پیغمبر (صلی الله علیه و آله) به شهادت رسیدند و مسلمانان طعم تلخ نافرمانی از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را چشیدند و دانستند که در همه حال باید مطیع وجود مقدس پیغمبر (صلی الله علیه و آله) باشند. اما با این حال هیچ‌ کدام از مسلمانان اسیر نشدند، اسلام و پیامبر محفوظ ماند و مدینه، پایگاه اسلام، از تعرض دشمن مصون ماند و دشمن، در آن موقعیت، به لطف خداوند، از فکر تعرض به مدینه غافل ماند.

اما مشرکان، تا حدودی، توانستند برخی از اهداف خود را در این جنگ محقق کنند؛ یعنی، انتقام کشته‌شدگان خود را بگیرند و تقریباً به همان عدد کشته‌های جنگ بدر، از مجاهدان مسلمان در این غزوه به شهادت رساندند، اما نتوانستند کسی را به اسارت ببرند. تا حدی نیز حیثیت از دست‌رفته خود را اعاده کردند. اما هدف دیگر آنها؛ یعنی،

باز کردن راه تجارتی شمال ناکام ماند و این راه کماکان بسته ماند. از همه مهم‌تر، وجود مقدس پیغمبر (صلی الله علیه و آله) و اسلام و پایگاه اسلام، سالم ماند و آنها موفق به هدم اسلام نشدند.

مطابق برخی نقلها مشرکان، در این جنگ، ۲۲ یا ۲۴ کشته دادند که با توجه به پایمردی امیرالمؤمنین (علیه السلام) ـ که به قدری جنگید تا شمشیرش شکست ـ و حماسه‌های حمزه و برخی مسلمانان، به نظر می‌رسد که رقم تلفات دشمن باید بیش از این باشد.

احتمال دارد که عوامل بنی‌امیه، هنگام تسلط بر خلافت، برای کم‌اهمیت جلوه دادن رزم مسلمانان و بزرگ‌نمایی قدرت مشرکان، شمار مقتولين قریش را کم روایت کرده‌اند.

ز) علل شكست مسلمانان

درباره اینکه چرا مسلمانان شکست خوردند، به طور کلی می‌توان گفت که نافرمانی عده‌ای از مسلمانان، عامل اصلی این شکست بود، اما با توجه به اینکه حدود شصت آیه از قرآن، در سوره آل عمران، پیرامون جنگ احد نازل شده است، می‌توان علل شکست مسلمانان را مطابق بیان قرآن در این مورد چنین تبیین کرد:

۱. توکل نکردن مسلمانان به خداوند

برخلاف جنگ بدر، در احد از توکل و تقوای مسلمانان کاسته شده بود و گرفتار ناشکیبایی شده بودند. آیه ۱۲۲ سوره آل عمران به این نکته اشاره دارد.

۲. دنیاگرایی

توجه به غنیمت و فراموش کردن فرمان پیغمبر، نشانگر دنیاگرایی مسلمانان بود. آیات ۱۳۰ و ۱۳۱ این سوره بیانگر این است که برخی از مسلمانان گرفتار پدیده زشت رباخواری بودند و همین امر نشان‌دهنده دنیاطلبی و دنیاگرایی آنان در این مقطع است.

۳. ضعف و قلت ایمان بسیاری از مسلمانان

مطابق آیات ۱۳۹ و ۱۴۰ این سوره، ضعف ایمان، موجب پیدایش سستی و ضعف روحی مسلمانان شد و به شکست آنان منتهی شد. عدم توجه به تدابیر لازم برای جنگ و تنها به اعتماد حق بودن، خود باعث شد آنچه برای امور مختلف و به خصوص جنگ لازم بود، مورد توجه مسلمانان قرار نگیرد. لذا آیات ۱۴۱ تا ۱۵۲ به عدم طهارت معنوی بسیاری از مسلمانان اشاره می‌کند و می‌فرماید که خداوند بهشت را با شرایط و ابتلاها و آزمایشهای الهی به مسلمانان می‌دهد و بدون آزمایش آنها را وارد بهشت نخواهد کرد و لذا با اینکه هنگام جنگ خیلی از مسلمانان به آرزوی شهادت وارد میدان شده بودند، اما واقعیت امر چیز دیگری بود. چرا که آنان گرفتار آلودگی دنیا شده بودند و باید پالایش می‌شدند. شکست احد در واقع حاصل آن افول و برای وصول به آن طهارتی بود که در آن مقطع نداشتند. لذا طبق آیه قرآن جای حزن و اندوه نیست.

۴. سستی و نزاع مسلمانان

سستی و نزاع مسلمانان نیز یکی از عوامل شکست احد بود. مطابق آیه ۱۵۵، خدا در آستانه جنگ احد به مسلمانان وعده پیروزی داده بود و این وعده را محقق کرد. در مرحله اول مسلمانان پیروز شدند، اما آنان پس از پیروزی سست شده و به منازعه با یکدیگر پرداختند و این منازعه باعث شد که پس از آن پیروزی، شكست نصیب آنان شود.

 

 

ارتباط با امام جمعه