جمعه 1396/8/26 - 3 : 23
مشخصات امام جمعه
رضا مصباح
رضا مصباح
فامنين
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1396/6/17
سبک زندگی اسلامی : معامله النفس قسم اول : الجهد 6

«رَحِمَ اَللَّهُ اِمْرَأً سَمِعَ حُكْماً فَوَعَى وَ دُعِیَ إِلَى رَشَادٍ فَدَنَا وَ أَخَذَ بِحُجْزَةِ هَادٍ فَنَجَا رَاقَبَ رَبَّهُ وَ خَافَ ذَنْبَهُ » بى شك در هر علم و فنى، رجوع به متخصص و استاد آن فن، از ضروريات است و به مصداق آيه فَاسْأَلُواْ أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ (نحل: 43)، بايد قبل از قدم نهادن در هر فنى، از اهل ذكر، كه همان افراد با اطلاع از آن علم هستند، پرسيد و به آنان مراجعه نمود. اين ضرورت، در مورد علمى كه مربوط به ماوراءطبيعت است و تجربيات سلوكى در آن مدخليت دارد، شديدتر خواهد بود. استاد در عرفان، كسى است كه راه را طى كرده و به آن آشنا است، پس بايد از او پيروى كرد.

اميرالمؤمنين على عليه السلام مى فرمايد:

«رَحِمَ اَللَّهُ اِمْرَأً سَمِعَ حُكْماً فَوَعَى وَ دُعِیَ إِلَى رَشَادٍ فَدَنَا وَ أَخَذَ بِحُجْزَةِ هَادٍ فَنَجَا رَاقَبَ رَبَّهُ وَ خَافَ ذَنْبَهُ قَدَّمَ خَالِصاً وَ عَمِلَ صَالِحاً اِكْتَسَبَ مَذْخُوراً وَ اِجْتَنَبَ مَحْذُوراً وَ رَمَى غَرَضاً وَ أَحْرَزَ عِوَضاً كَابَرَ هَوَاهُ وَ كَذَّبَ مُنَاهُ جَعَلَ اَلصَّبْرَ مَطِیَّةَ نَجَاتِهِ وَ اَلتَّقْوَى عُدَّةَ وَفَاتِهِ رَكِبَ اَلطَّرِیقَةَ اَلْغَرَّاءَ وَ لَزِمَ اَلْمَحَجَّةَ اَلْبَیْضَاءَ اِغْتَنَمَ اَلْمَهَلَ وَ بَادَرَ اَلْأَجَلَ وَ تَزَوَّدَ مِنَ اَلْعَمَلِ » (نهج البلاغه، 1379، خ 76)؛

امام(عليه السلام) در آغاز اين خطبه مى فرمايد: «خدا رحمت کند کسى را که چون سخن حکيمانه اى را بشنوند، خوب فرا گيرد و هنگامى که به سوى هدايت ارشاد گردد، پذيرا شود، دست به دامن هادى و رهبرى زند و (در پرتو هدايتش) نجات يابد، از مراقبتِ پروردگارش، غفلت نورزد و از گناهان خود بترسد.» (رَحِمَ اللّهُ امْرَأً سَمِعَ حُکْماً(1) فَوَعَى(2)، و دُعِىَ إِلَى رَشَاد فَدَنَا، و أَخَذَ بِحُجْزَةِ(3) هَاد فَنَجَا. رَاقَبَ رَبَّهُ، وَ خَافَ ذَنْبَهُ).

امام(عليه السلام) در بيان اين پنج وصف، در واقع مقدّمات کار راهيان قرب الى اللّه و سالکان مسير تقوا و خودسازى را بيان فرمود; چه اينکه در آغاز راه، نخست گوشِ شنوا لازم است که حقايق را بشنود و در خود جاى دهد و سپس گام برداشتن به سوى دعوت کننده الهى براى فهم بيشتر، و به دنبال آن، دست زدن به دامن يک هدايتگر و انتخاب رهبر و راهنما و در پى آن، خدا را در همه جا حاضر و ناظر خويش دانستن و از گناه و خطا ترسيدن است. کسى که اين پنج فضيلت را به دست آورد مقدّمات سفر را کامل کرده و آماده حرکت است.

درست است که خداوند انسان را با فطرت الهى آفريده و چراغ روشنى به نام «عقل» در اختيار او گذارده، ولى بدون شک پيمودن اين راه، تنها به کمک عقل و فطرت امکان پذير نيست، هم دعوت کننده الهى لازم است و هم داشتن دليل و راهنما و استاد و مربّى.

ناگفته پيداست که منظور از راهنما و منجى، که در اين جمله ها به آن اشاره شده، «پيامبر و امامان معصوم(عليهم السلام)» است و کسانى که از آنها سخن مى گويند و بسوى آنها دعوت مى کنند; نه افرادِ بدعت گذارى که خود را به عنوان «شيوخ تصوّف» نام نهاده اند که آنها خودشان در تاريکى و ظلمات گام بر مى دارند; چه جاى اينکه بخواهند «خضر طريقت و راهنماى حقيقت» شوند.

 

خطبه دوم

رهبر انقلاب در روز تنفیذ رئیس‌جمهور دوازدهم، سه جهت‌گیری اصلی را برای فعالیت دولت جدید تعیین و مشخص ‌کردند: پرداختن به مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم، تعامل گسترده با دنیا، و ظهور مقتدرانه در برابر سلطه‌طلبان در سطح جهان. از میان این سه جهت‌گیری، اولی سیاست داخلی دولت را به مشکلات درونی کشور، هدفمند می‌کند و دو جهت‌گیری دیگر، خط‌‌مشی سیاست‌خارجی دولت را تعیین می‌نماید. پرسشی که ممکن است به ذهن متبادر شود این است که چگونه یک کشور می‌تواند تعامل گسترده با دنیا داشته باشد و در عین حال، اسیر ساختارهای ساخته‌شده توسط نظام سلطه نشود

 

مقدمه:

زنده نگه داشتن مکتب غدیر، وظیفه همه مسلمانان است. چون غدیر تنها یک واقعه تاریخی نیست، که مربوط به برهه ای از زمان خاص باشد. بلکه غدیر راه سعادت، راه هدایت، راه زندگی همه انسانها را در تمام زمانها ترسیم می کند. و به همین دلیل است که پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) از همه مسلمانان حاضر در حجه الوداع در غدیر خم می خواهد که پیام غدیر را حاضران به غایبان و پدران به فرزندان خود تا روز رستاخیز برسانند. آنچه در این فراز از بیان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) اهمیت بسزایی دارد این است که:

1.      حاضر نبودن در آن مکان و زمان خاص عذر و تقصیری برای پذیرفتن سخنان رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نیست. به عبارت دیگر شرط پذیرفتن بیانات آن حضرت حخضور در واقعه غدیر خم نیست. بلکه این پیام، همه مسلمانان را مخاطب خود قرار می دهد بگونه ای که به ما امروز مصداق بیان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) هستیم.

2.      شاید غایبان در آن روز نسبت به حاضران و شاهدان موضوع، درک و بینش و فهم عمق و دقیق تری داشته باشند. همان گونه که این نکته مضمون روایتی از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز می باشد..

لذا با تمسک به این فراز خطبه غدیر که فلیبلغ الحاضر الغائب و الوالد الولد یوم القیامه.

 

واقعه روز غدیر

در سال دهم هجرت، پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از مدینه، به منظور ادای مناسک حج عازم مکه گردیدند. تعداد مسلمین را که در این سفر همراه پیغمبر بودند، مختلف نوشته اند. ولی مسلما عده ای بالغ بر چند هزار نفر در رکاب پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بود و در انجام مراسم این حج که به حجه الوداع مشهور است شرکت داشتند. پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) پس از انجام مراسم حج و مراجعت از مکه به سوی مدینه، روز 18 ذی الحجه، در سرزمینی به نام غدیر خم توقف نمودند، زیرا امر مهمی از جانب خداوند به حضرتش وحی شده بود، که بایستی آن را به عموم مردم ابلاغ نمایند و آن ولایت و خلافت امام علی (علیه السلام) بود که بنا بود به مفاد و مضمون آیه 67 سوره مائده، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مأمور تبلیغ آن بودند،

یا أیها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک...

ای پیامبر، آنچه را که از جانب پروردگارت به تو نازل شده (به مردم) برسان و اگر این کار را انجام ندهی، رسالت او را نرسانده ای و بیم مدار، که خداوند تو را از شر مردم نگه می دارد، خداوند کافران را هدایت نمی کند.

هر کسی از دیگری می پرسید: چه شده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) ما را در این گرمای طاقت فرسا و در وسط بیابان بی آب و علف نگه داشته و امر به تجمع فرموده است. زمین به قدری گرم و سوزان بود که بعضی ها پای خود را به دامان پیچیده و در سایه شترها نشسته بودند. بالاخره انتظار به پایان رسید و پس از اجتماع حجاج، رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) دستور دادند از جهازشتران منبری ترتیب دادند. سپس بالای آن رفتند و فرمودند:

النبی اولی بالمؤمنین من أنفسهم آیا به مؤمنین از خودشان، اولی به تصرف نیستم؟ عرض کردند: بله، فرمودند: هر کس که من را مولای او هستم، این علی هم مولای اوست. خدایا دوست دار او را دوست بدار و دشمنش را دشمن بدار. هر که او را نصرت کند، کمکش کن و هر که او را واگذارد، خوار و زبونش فرما.

سپس دستور دادند که مسلمین دسته دسته خدمت حضرت علی (علیه السلام) که داخل خیمه ای در برابر خیمه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نشسته بودند، رسیده و مقام ولایت و جانشینی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را به او تبریک گویند.

خطبه غدیر در یک نگاه

با سیر اجمالی در بخش ها و فرازهای خطبه غدیر، موضوعات ذیل از کلمات گهربار پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) قابل تفکیک است:

1.      حمد و ستایش و ثنای پروردگار عالم.

2.      تبین و فرمان تاریخی خداوند و تأکید بر انجام این فرمان تاریخی.

3.      اعلام رسمی ولایت و امامت دوازده معصوم (علیهم السلام)

4.      معرفی امیر المؤمنین علی بن ابی طالب به عنوان امام ولی و سرپرست.

5.      تأکید پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به مسأله امامت و ضرورت توجه امت به این امر مهم و اتمام حجتش در این زمینه.

6.      معرفی دوستان و دشمنان امامت.

7.       معرفی صفات و ویژگی های موعود غدیر، حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه.

8.       بیان فرایض (واجبات و محرمات) و مسأله بیعت با ولایت و امامت.

نکات شاخص در خطبه غدیر

 

1)     شاهد گرفتن خداوند را بر تبلیغ خود.

2)     شاهد گرفتن مردم را بر تبلیغ خود.

3)     تأکید بر امامت دوازده امام (علیه السلام) بعد از خود.

4)     تأکید بر عدم تغییر حلال و حرام و تبین آنان توسط امامان.

5)     اشاره به منافقین و اقدامات گذشته و آینده آنان صریحا و تلویحا

 

آمار موضوعات مطرح شده در خطبه غدیر

1)     صفات خداوند تعالی: 110 جمله

2)     مقام پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) 10 جمله

3)     ولایت امیر المؤمنین (علیه السلام): 50 جمله

4)     ولایت ائمه (علیهم السلام): 10 جمله

5)     فضایل امیر المؤمنین (علیه السلام): 20 جمله

6)     حکومت حضرت مهدی (علیه السلام): 20 جمله

7)     شیعیان اهل بیت و دشمنان ایشان: 25 جمله

8)     بیعت با معصومین (علیهم السلام): 10 جمله

9)     قرآن و تفسیر آن: 12 جمله

10) حلال و حرام و واجبات و محرمات: 20 جمله

 

اهداف و مقاصد پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از خطبه غدیر

 

1.      نتیجه گیری از زحمات 23 ساله با تعیین جانشینی که ادامه دهنده این راه باشد.

2.      حفظ دائمی اسلام از کفار و منافقین با تعیین جانشینانی که از عهده این امر مهم برآیند.

3.      اقدام رسمی برای تعیین خلیفه که از نظر قوانین ملل در همیشه تاریخ سندیت دارد.

4.      بیان یک دور جامع از برنامه 23 ساله و گذشته و حال مسلمین.

5.      ترسیم خط مشی آینده مسلمین تا آخر دنیا.

6.      اتمام حجت بر مردم، که از مقاصد اصلی در ارسال پیامبران است.

 

ارتباط با امام جمعه